12 Yıllık Bir Devrin Sonu

Irak’ta terör örgütü DAEŞ’le mücadele kapsamında Irak hükümetiyle işbirliği yapan ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun askeri misyonu sona erdi. Ülkede 9 askeri üs ve çeşitli noktalarda konuşlanan ABD güçlerinin çekilmesiyle Irak’taki yabancı askeri varlığın yapısında yeni bir döneme girildi.

Irak Savunma Bakanı Yahya Resul, Katar merkezli El Cezire televizyonuna yaptığı açıklamada, koalisyon güçlerinin ülkeden çekildiğini duyurdu. Çekilme kapsamında ABD güçlerinin Irak genelindeki bazı askeri üs ve karargahları da boşaltıldı.

ABD, 2011’de çekilmiş, 2014’te geri dönmüştü

ABD, 2003 yılında Saddam Hüseyin yönetimini devirmek amacıyla Irak’ı işgal etmiş, 2011’de ülkedeki askerlerini geri çekmişti. Ancak DAEŞ’in 2014’te Irak’ta geniş bir alanı ele geçirmesinin ardından Washington, örgütle mücadele kapsamında uluslararası koalisyonla birlikte Irak’a yeniden asker konuşlandırmıştı.

DAEŞ’in 2017’de Irak’taki toprak hakimiyetini büyük ölçüde kaybetmesinin ardından ABD’nin ülkedeki askeri varlığının geleceği yeniden gündeme geldi. Washington ve Bağdat, 2024’te koalisyonun Irak’taki askeri misyonunun sona erdirilmesi konusunda anlaşmaya vardı.

ABD askerlerinin bir bölümü bölgedeki diğer noktalara konuşlanacak

Çekilme, ABD’nin Irak’taki mevcut askeri misyonunun sona ermesi anlamına gelirken, ülkeden ayrılan tüm Amerikan askerlerinin ABD’ye döneceği anlamına gelmiyor.

Irak ve ABD, Eylül 2024’te ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun Irak’taki askeri misyonunun sona erdirilmesini öngören iki aşamalı bir geçiş planı açıklamıştı.

Planın ilk aşamasında Irak’taki koalisyon misyonunun tamamlanarak Bağdat ile Washington arasındaki ikili güvenlik işbirliğine geçilmesi, ikinci aşamasında ise Suriye’deki DAEŞ karşıtı operasyonlara Irak topraklarından verilen desteğin sürdürülmesi öngörülüyor.

Amerikan basınında yer alan haberlere göre, bu kapsamda yüzlerce ABD askerinin Ürdün başta olmak üzere Ortadoğu’daki farklı noktalara yeniden konuşlandırılması planlanıyor.

IKBY’den hava savunması endişesi

Koalisyon güçlerinin çekilmesi, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde (IKBY) ise hava savunmasına ilişkin endişeleri artırdı.

IKBY Peşmerge Bakanlığı, ABD ile İran arasında yaşanan son gerilim döneminde bölgenin 1000’den fazla insansız hava aracı ve balistik füze saldırısının hedefi olduğunu bildirdi.

Bakanlık, IKBY hava sahasının Irak’ın ulusal hava sahasının ayrılmaz bir parçası olduğunu belirterek, hava sahasının korunmasının federal hükümetin anayasal sorumluluğunda bulunduğunu ifade etti.

Barzani: Hava savunma kapasitesi yetersiz

IKBY Başbakanı Mesrur Barzani de ABD güçlerinin çekilmesinin bölgenin güvenliği açısından risk oluşturabileceği uyarısında bulundu. Barzani, Irak’ın kuzeyindeki hava savunma sistemlerinin yetersiz olduğuna dikkati çekti.

ABD’nin 2011’de Irak’tan çekilmesinin ardından oluşan güvenlik boşluğunun DAEŞ’in yükselişine katkı sağladığını belirten Barzani, benzer bir durumun yeniden yaşanmaması gerektiğini vurguladı.

Güvenlik sorumluluğu Irak güçlerine devrediliyor

Irak’ta ABD öncülüğündeki koalisyonun askeri üs ve karargah düzeninin 30 Eylül itibarıyla sona ermesiyle, ülkedeki yabancı askeri varlığın yerini Irak güvenlik güçlerinin sorumluluğu ve Bağdat-Washington arasındaki ikili güvenlik işbirliğinin alması bekleniyor.