Hürmüz Gerilimi Tırmanıyor

Süresiz ateşkesin ilan edildiği İran ile ABD arasındaki Hürmüz Boğazı merkezli gerilim, karşılıklı açıklamalar ve sahadaki gelişmelerle devam ediyor. Taraflar arasında diplomatik süreç tıkanırken, bölgede askeri ve siyasi hareketlilik artıyor.

Trump’tan “Mayın Döşeyen Vurulur” Emri

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth üzerinden yaptığı açıklamada, ABD Donanması’na Hürmüz Boğazı’nda mayın döşeyen herhangi bir teknenin tespit edilmesi halinde vurulup imha edilmesi talimatı verdiğini duyurdu.Trump ayrıca ABD’nin bölgede mayın temizliği faaliyetleri yürüttüğünü ifade etti. Öte yandan Alman Donanması’nın da olası bir mayın temizleme operasyonu için hazırlık yaptığı iddia edildi.

ABD’den Yeni Gemi Müdahalesi

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), X platformu üzerinden yaptığı açıklamada, ABD güçlerinin İran’dan petrol taşıdığı ve yaptırım listesinde bulunduğu belirtilen M/T Majestic X adlı gemiye el koyduğunu bildirdi.Açıklamada, operasyonun yaptırımlar kapsamında gerçekleştirildiği ve geminin abluka çerçevesinde kontrol altına alındığı ifade edildi.

İran’dan Karşı Hamle: İki Gemiye El Konuldu

İran Devrim Muhafızları’nın Hürmüz Boğazı çevresindeki denetimlerini artırdığı, Liberya bayraklı Epaminondas ve Panama bayraklı MSC Francesca adlı iki gemiye el koyduğu bildirildi.İran tarafı, söz konusu gemilerin gerekli izinlere sahip olmadığını ve navigasyon sistemlerine müdahale edildiğini öne sürerek gemilerin kıyıya çekildiğini açıkladı.

ABD’den “Korsanlık” Suçlaması

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, İran’ın gemilere el koyma eylemlerini “korsanlık” olarak nitelendirdi.ABD yönetimi, hedef alınan gemilerin ABD veya İsrail bağlantılı olmaması nedeniyle ateşkesin ihlal edilmediği görüşünü savundu.

İran’da İdamlar Devam Ediyor

İran basını, 23 Nisan’da iki kişinin idam edildiğini duyurdu. İdamların, sürgündeki bir muhalif grup ve İsrail istihbaratıyla bağlantı iddiaları kapsamında verilen mahkûmiyet kararlarının ardından infaz edildiği bildirildi.

Diplomasi Masasında Tıkanıklık

Diplomatik girişimlerde ise ilerleme sağlanamadı. İran, ABD’nin deniz ablukası uygulamalarını “savaş nedeni” olarak değerlendirirken, ateşkesin uzatılmasına ilişkin resmi bir kabul açıklaması yapmadı.İran Meclis Başkanı ve başmüzakereci Muhammed Galibaf, abluka kaldırılmadan kalıcı ateşkesin mümkün olmadığını belirterek, Hürmüz Boğazı’ndaki mevcut durumun küresel enerji ticareti için ciddi risk oluşturduğunu söyledi.

Askeri Operasyon ve Gemi Hareketliliği

ABD güçlerinin bugüne kadar 30’dan fazla gemiyi geri çevirdiği, ayrıca Asya sularında en az üç İran tankerine müdahale ettiği iddia edildi. Bölgede deniz trafiğine yönelik kontrollerin sıkılaştırıldığı bildiriliyor.

Pentagon’da Üst Düzey Görev Değişikliği

Gerilimin sürdüğü dönemde ABD Savunma Bakanlığı’nda da dikkat çeken bir değişiklik yaşandı. ABD Donanma Sekreteri John Phelan’ın görevden alındığı, yerine Vietnam kökenli Hung Cao’nun vekaleten atandığı açıklandı.

Arabuluculuk Çabaları Sonuçsuz Kaldı

Pakistan’ın İslamabad’da yürüttüğü arabuluculuk girişimleri de sonuç vermedi. 21 Nisan’da planlanan görüşmelere tarafların katılmaması nedeniyle diplomatik süreç ilerleyemedi.

Tarafların Talepleri Sertleşiyor

ABD, İran’dan nükleer programını tamamen sonlandırmasını ve yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum üretiminden vazgeçmesini talep ediyor.İran ise yaptırımların kaldırılmasını, savaş tazminatı ödenmesini ve Hürmüz Boğazı üzerindeki denetiminin tanınmasını istiyor. Tahran ayrıca Hizbullah ile İsrail arasında ateşkes sağlanmasını müzakereler için ön şart olarak öne sürüyor.