İran’dan Hürmüz İçin Yeni “Boğaz Otoritesi” Kararı

ABD ile İran arasındaki diplomasi trafiği, Hürmüz Boğazı çevresinde artan askeri hareketlilik ve karşılıklı sert açıklamaların gölgesinde sürüyor. Taraflar bir yandan müzakere masasında temaslarını korurken, diğer yandan sahada gerilimi yükselten adımlar dikkat çekiyor.

İran: ABD Teklifi İnceleniyor, “Güçlü Şüpheler” Sürüyor

Iran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, United States tarafından iletilen yeni anlaşma teklifinin Tahran’a ulaştığını ve değerlendirme aşamasında olduğunu açıkladı.Bekayi, İran’ın sürece temkinli yaklaştığını belirterek, “ABD’ye yönelik güçlü ve makul şüphelerimiz var” ifadelerini kullandı. Buna rağmen Tahran’ın müzakere kanalını kapatmadığını vurgulayan Bekayi, “ciddiyetle ve iyi niyetle görüşmelere devam edildiğini” söyledi.İran tarafı ayrıca kırmızı çizgilerin değişmediğini bir kez daha hatırlattı. İran’ın yarı resmi kaynakları ise müzakere metninin incelendiğini, ancak Washington’a henüz resmi bir yanıt verilmediğini aktardı.

Arabuluculuk Kanalı: Pakistan Devrede

İki ülke arasındaki mesaj trafiğinin doğrudan değil, üçüncü ülkeler üzerinden yürütüldüğü belirtiliyor. Bu süreçte Pakistan arabulucu rol üstleniyor.Pakistanlı yetkililerin Tahran’da temaslarda bulunduğu, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın da görüşmelerde müzakere sürecinin mevcut durumuna ilişkin değerlendirmeler yaptığı bildirildi.Pezeşkiyan, yaptığı açıklamada baskı yoluyla İran’ın geri adım atmaya zorlanamayacağını vurgulayarak, “Bu bir yanılsamadır” ifadesini kullandı.

Devrim Muhafızları’ndan Sert Uyarı: “Savaş Bölgeyi Aşar”

Iran Devrim Muhafızları Ordusu ise gerilimi daha da yükselten bir açıklama yaptı. Yapılan uyarıda, İran’a yönelik herhangi bir saldırının “bölgeyle sınırlı kalmayacağı, daha geniş bir coğrafyaya yayılacağı” ifade edildi.Bu açıklama, özellikle Basra Körfezi ve Hürmüz hattındaki enerji ve deniz ticareti güvenliği açısından endişeleri artırdı.

Hürmüz’de Askeri Operasyon: Tankere Müdahale

Gerilimin sahadaki en kritik başlıklarından biri ise Hürmüz Boğazı’nda yaşanan askeri hareketlilik oldu.United States Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), “ablukayı deldiği şüphesiyle” bir İran petrol tankerine çıkarma yapıldığını ve geminin kontrol altına alındığını açıkladı.Açıklamaya göre geminin rotası değiştirildi, mürettebata talimat verildi ve ardından tanker serbest bırakıldı. Operasyona ilişkin görüntülerin kamuoyu ile paylaşıldığı da bildirildi.Iran ise bu müdahaleyi sert şekilde eleştirerek “korsanlık” olarak nitelendirdi. Tahran yönetimi, ABD’nin bu tür operasyonlarının uluslararası hukuka aykırı olduğunu savunarak uluslararası topluma Washington’a baskı yapılması çağrısında bulundu.

İran’dan Yeni Hamle: “Boğaz Otoritesi” ve Harita Açıklaması

Gerilimin bir diğer boyutu ise İran’ın Hürmüz Boğazı için attığı idari adım oldu. Tahran yönetimi, “Basra Körfezi Boğaz Otoritesi” adıyla yeni bir yapı kurulduğunu duyurdu.Bu yapının Hürmüz Boğazı’nda kontrollü bir deniz sahası oluşturduğu ve geçişlerin artık bu kurumun iznine bağlandığı açıklandı. Paylaşılan haritada, doğuda İran–BAE hattı, batıda ise İran adaları ile BAE arasındaki bölgelerin kontrol alanı olarak işaretlendiği belirtildi.Aynı sınırların daha önce İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri tarafından da duyurulduğu hatırlatıldı.

İsrail Alarmda: “Yüksek Hazırlık Seviyesi”

Gerilim yalnızca ABD-İran hattıyla sınırlı kalmadı. Israel Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, İran’a yönelik olası gelişmelere karşı ordunun “en yüksek alarm seviyesinde” olduğunu açıkladı.Bu açıklama, bölgedeki çok aktörlü kriz riskini daha da görünür hale getirdi.

Trump–Netanyahu Görüşmesi: “Uzun ve Kritik”

İsrail basını, ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında “uzun ve dramatik” bir telefon görüşmesi yapıldığını iddia etti.Görüşmede İran dosyasının merkezde olduğu, olası askeri senaryoların da ele alındığı öne sürüldü. Tarafların “karar eşiğinde” olduğu yorumları dikkat çekti.

Trump: “Saldırıyı Erteledim, İran’a Süre Verdim”

ABD Başkanı Donald Trump ise yaptığı açıklamada İran’a yönelik olası askeri adımların Körfez ülkelerinin talebi üzerine kısa süreli ertelendiğini söyledi.Trump, İran’a anlaşma için birkaç günlük süre tanındığını belirterek, “İran’dan yanıt bekliyoruz” dedi. Ayrıca Hürmüz Boğazı’nın açık kalmasının kritik olduğunu vurguladı.Trump, müzakereler konusunda “acele etmiyoruz ama sonuç bekliyoruz” ifadelerini kullanırken, anlaşma sağlanana kadar taviz verilmeyeceğini de ekledi.

Bölgesel Gerilim Çok Katmanlı Krize Dönüşüyor

Son gelişmeler, ABD–İran hattındaki krizin yalnızca diplomatik bir anlaşmazlık olmaktan çıkıp, Hürmüz Boğazı merkezli askeri ve ekonomik bir gerilim alanına dönüştüğünü gösteriyor.Enerji taşımacılığı açısından kritik öneme sahip bölgedeki her adım, küresel petrol piyasaları ve bölgesel güvenlik dengeleri üzerinde doğrudan etkili olma potansiyeli taşıyor.