Fransa’da Eylemler Büyüyor

Fransa’da bakımsız derslikler, aşırı kalabalık sınıflar ve öğretmen açığını protesto eden lise öğrencilerinin eylemleri ikinci haftasına girdi. Ülke genelinde yüzlerce lisede eğitim tamamen veya kısmen dururken, öğrenci sendikaları salı günü için ülke çapında gösteri çağrısında bulundu.

Hükümetin bütçe açığını azaltmayı hedefleyen 2027 bütçe tasarısını geçirmeye çalıştığı dönemde büyüyen protestolar, kamu maliyesine ilişkin endişeleri de artırdı.

500’e yakın lise kapandı

Reuters’ın aktardığına göre Milli Eğitim Bakanı Edouard Geffray, ülke genelindeki yaklaşık 3 bin 700 liseden 400 ila 500’ünün pazartesi günü tamamen veya kısmen kapalı kalmasının beklendiğini açıkladı.

Geffray, cuma günü itibarıyla yaklaşık 735 eğitim kurumunun protestolardan etkilendiğini belirtti.

Protestoların başlamasından bu yana şiddet olaylarının da yaşandığını ifade eden Geffray, 24 okulun kundaklandığını veya yağmalandığını, Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde görev yapan 78 personelin yaralandığını söyledi.

Ülkenin kuzeyindeki Lille kentinde bugün polis ile öğrenciler arasında yaşanan arbede de kameralara yansıdı.

Yaklaşık 5 bin kişi gözaltına alındı

İçişleri Bakanlığı verilerine göre, geçen pazartesiden bu yana çoğunluğu reşit olmayan yaklaşık 5 bin kişi gözaltına alındı.

Protestolar sırasında onlarca kişi yaralanırken, bazı öğretmenler ve yoldan geçenler de saldırılara maruz kaldı. Meydana gelen maddi hasarın ise on milyonlarca euroyu bulduğu tahmin ediliyor.

Hükümet Sözcüsü Maud Bregeon, CNews televizyonuna yaptığı açıklamada, önceliklerinin kamu düzenini yeniden tesis etmek olduğunu söyledi.

Paris Emniyet Müdürü Patrice Faure ise sosyal medya platformu X’ten yayımladığı açık mektupta, eylemleri başlatanların süreci artık kontrol edemediğini savunarak öğrencileri barikatları kaldırmaya ve protestolarını barışçıl şekilde sürdürmeye çağırdı.

Güvenlik güçleri, başkent Paris’in merkezinde salı günü düzenlenmesi planlanan kitlesel gösteride sol grupların eylemleri yönlendirmesinden ve şiddet olaylarının tırmanmasından endişe ediyor.

Sendikalardan öğrencilere destek

Fransa’nın önde gelen işçi sendikalarından CGT’nin Genel Sekreteri Sophie Binet, TF1 televizyonuna yaptığı açıklamada, sendika üyelerinin salı günkü gösterilere “lise öğrencilerini korumak amacıyla” katılacağını duyurdu.

Binet, son 10 günde yaşanan olaylardan ve hükümetin öğrencilere yönelik müdahalesinden endişe duyduklarını savundu.

Protestolar Paris banliyösünden ülke geneline yayıldı

15-18 yaş grubundaki öğrencilerin eğitim gördüğü liseleri kapsayan protestolar, 17 Eylül’de Paris’in Creteil banliyösündeki Saint-Exupery Lisesi’nde başladı.

Personel ve kaynak yetersizliği nedeniyle greve giden öğretmenlerine destek vermek isteyen öğrencilerin başlattığı eylemler, kısa sürede ülke geneline yayıldı.

Saint-Exupery Lisesi’nde eğitim yönetiminin müdür yardımcısı ve hemşire dahil ek personel görevlendirmeyi kabul etmesinin ardından okulda hayat normale dönerken, diğer kentlerdeki protestoların şiddeti arttı.

Eylemlere katılan Abderrahmane adlı öğrenci, AFP’ye yaptığı açıklamada ders notlarının gerilediğini belirterek, “Şimdi bir araya gelmeseydik gelecek bizim için çok kötü olacaktı” dedi.

Sosyolog Valerie Becquet ise özellikle düşük gelirli bölgelerde yaşayan lise öğrencilerinin yeterli eğitim alamadıkları düşüncesinde olduğunu söyledi.

Becquet, tüm öğrencilerin liseye erişim hakkına sahip olmasına rağmen meslek liseleri ile beyaz yakalı, varlıklı ve üniversite mezunu ailelerin çocuklarının yoğunlukta olduğu seçkin okullar arasında ciddi eşitsizlikler bulunduğuna dikkat çekti.

Öğrencilerin talepleri neler?

Protestocuların başlıca şikayetleri arasında öğretmen eksikliği ve devamsızlıkları, okulların fiziki koşullarının yetersizliği, yoğun ders programları ve sabah 08.00’den akşam 18.00’e kadar süren uzun okul günleri bulunuyor.

Eylemlerin büyümesinde, öğrencilerin yanan çöp konteynerleri ve polisin göz yaşartıcı gaz kullandığı müdahaleleri görüntüleyerek TikTok’ta paylaşmasının da etkili olduğu belirtiliyor.

Becquet, sosyal medyanın öğrencilere geleneksel medyadan farklı olarak kendi deneyimlerini doğrudan aktarma imkanı sunduğunu ifade etti.

Seçimler yaklaşırken siyasi gerilim de yükseldi

Cumhurbaşkanlığı seçimlerine yaklaşık altı ay kala büyüyen protestolar, siyasi tartışmaları da beraberinde getirdi.

Hükümet, eylemleri kışkırttığı gerekçesiyle sol çizgideki Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) hareketini suçladı. LFI Sözcüsü Manuel Bompard ise suçlamaları reddederek hükümetin “komplo teorilerine” başvurduğunu savundu.

Sol siyasetçi Jean-Luc Mélenchon da şiddet içermeyen yöntemleri savunarak protestolara destek verdi.

Polis müdahalesi tartışma yarattı

Gösteriler sırasında barikat kuran, çöp konteynerlerini ateşe veren ve polise çeşitli maddeler fırlatan bazı öğrencilere güvenlik güçleri göz yaşartıcı gaz, plastik mermi ve coplarla müdahale etti.

Müdahaleler kamuoyunda tartışma yaratırken, ülkenin orta kesimindeki Tours kentinde polisle yaşanan çatışmalarda yaralanan bir gencin sağ gözünü kaybettiği açıklandı.

İnternette bir polisin kız öğrenciyi boynundan tutarak gözaltına aldığı görüntüler de yayıldı. Öte yandan güvenlik güçleri de protestocuların saldırılarının hedefi oldu.

Doğudaki Belfort kentinde ise bir liseden çıkan gençlerin bir polis memurunu kovalayarak darbettiği bildirildi.

Protestoların, hükümetin 2027 bütçesine ilişkin görüşmeler ve yaklaşan cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde nasıl bir seyir izleyeceği yakından takip ediliyor.