ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) açıklamalarının ardından, ABD Başkanı Donald Trump’ın da Hürmüz Boğazı ve İran limanlarına yönelik yeni bir deniz ablukasına ilişkin açıklama yaptığı iddia edildi.
Trump’tan Truth Social üzerinden saatli paylaşım
Trump’ın, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, “ABD’nin 13 Nisan saat 17.00 (TSİ) itibarıyla İran limanlarına giriş ve çıkış yapan gemileri abluka altına alacağı” ifadelerini kullandığı öne sürüldü.
Ablukanın kapsamına ilişkin iddialar
Paylaşılan bilgilere göre, planlanan uygulamanın Basra Körfezi ve Umman Körfezi’ndeki tüm İran limanlarını kapsayacağı, ancak Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışındaki limanlara giden gemilerin geçişine izin verileceği belirtildi.Ayrıca, abluka başlamadan önce ticari gemilere resmî bildirim yapılacağı ve ek bilgilendirme paylaşılacağı iddia edildi.
Askerî gemiler ve güvenlik uyarıları
ABD Donanması’nın, İran dışı limanlara seyir halindeki ticari gemilerin Hürmüz Boğazı geçişlerinde engellenmeyeceğini bildirdiği öne sürüldü.Buna karşın, bölgede askeri hareketliliğin artması durumunda güvenlik risklerinin yükselmesinden endişe edildiği ifade ediliyor.
Mayın temizliği ve sert açıklamalar
Trump’ın ayrıca, Hürmüz Boğazı’ndaki mayınların imha edilmesine başlanacağını söylediği ve “yasadışı geçiş ücreti ödeyen gemilerin durdurulacağı” yönünde ifadeler kullandığı iddia edildi.Paylaşımlarda, “ABD veya barışçıl gemilere ateş açan her hedefin ağır karşılık göreceği” şeklinde sert söylemlerin de yer aldığı öne sürüldü.
İran’dan karşı açıklamalar
İran Devrim Muhafızları’nın, Hürmüz Boğazı’na yaklaşan askeri unsurların ateşkes ihlali olarak değerlendirileceğini ve karşılık verileceğini açıkladığı bildirildi.Mevcut ateşkes sürecinin kırılgan olduğu ve anlaşmanın 22 Nisan’a kadar sürebileceği değerlendiriliyor.
Müzakereler ve diplomatik çıkmaz
İslamabad’da gerçekleştirildiği belirtilen görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlandığı, özellikle Hürmüz Boğazı’nın statüsü ve İran’ın nükleer programı konusunda anlaşmazlıkların sürdüğü ifade edildi.İran tarafının ise “maksimalist talepler ve sürekli değişen hedeflerle karşı karşıya kalındığı” yönünde açıklama yaptığı aktarıldı.
Küresel ekonomi ve enerji piyasalarına etkiler
Uzmanlar, Körfez bölgesindeki enerji akışının sekteye uğraması halinde petrol fiyatlarında artış ve küresel enflasyon üzerinde baskı oluşabileceğini değerlendiriyor.Ateşkes devam etse bile, enerji piyasalarının normale dönmesinin zaman alabileceği ve belirsizliğin süreceği öngörülüyor.