Terörsüz Türkiye süreci kapsamında hazırlanan ve kamuoyunda “çerçeve yasa” olarak bilinen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yasanın ardından sürecin uygulanmasını takip edecek Takip ve Değerlendirme Kurulu, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında pazartesi günü ilk toplantısını gerçekleştirecek.Kurulun ilk toplantısında çalışma usul ve esaslarının belirlenmesinin yanı sıra oluşturulacak alt kurulların sayısı, görev alanları ve bu yapılarda hangi kurumların yer alacağı ele alınacak.
İlk gündem: Alt kurulların görev ve çalışma alanları
Takip ve Değerlendirme Kurulu bünyesinde farklı başlıklarda çalışacak alt kurullar oluşturulması planlanıyor. Bu yapıların; silahların teslimi, örgüt mensuplarının hukuki durumları, sahadaki gelişmeler, sosyal uyum ve kamu kurumları arasındaki koordinasyon gibi başlıklarda görev yapması bekleniyor.Kurulun pazartesi günkü toplantısında, alt kurulların çalışma alanlarının netleştirilmesi ve kurumlar arasındaki görev dağılımının belirlenmesi bekleniyor.
İlk alt kurul silah teslimini takip edecek
Oluşturulması planlanan ilk alt kurulun, silah teslimi ve sahadaki doğrulama mekanizmasına odaklanması öngörülüyor.MİT, İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı temsilcilerinin yer alacağı teknik yapının, silah, mühimmat ve patlayıcıların nerede, hangi takvim doğrultusunda ve hangi yöntemle teslim edileceğini takip etmesi planlanıyor.Teslim edilen silah ve mühimmatın kayıt altına alınması, sürecin sahadaki gelişmelerinin de ilgili kurumlar tarafından doğrulanması hedefleniyor.
Adli süreçler için ihtisas grubu kurulacak
Sürecin bir diğer önemli ayağını ise adli işlemler için oluşturulacak ihtisas grubu oluşturacak.Adalet Bakanlığı yetkililerinin yanı sıra uygulamada görev yapacak hakim ve savcıların katkı sunacağı bu yapının, teslim olan örgüt mensuplarına ilişkin dosyaları hukuki statülerine göre sınıflandırması planlanıyor.Ancak infazın ertelenmesi konusunda nihai karar alt kurul tarafından verilmeyecek. Bu konuda karar yetkisi infaz hakiminde olacak.
Sosyal uyum ve rehabilitasyon mekanizması
Süreç kapsamında oluşturulması planlanan bir başka alt kurul ise Türkiye’ye dönecek örgüt mensuplarının sosyal uyum ve rehabilitasyon sürecini takip edecek.Bu kapsamda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı bünyesindeki psikolog, psikiyatrist, hekim ve sosyal hizmet uzmanlarının görevlendirilmesi planlanıyor.Amaç, sürece dahil olacak kişilerin toplumsal hayata yeniden uyum sağlamasına yönelik mekanizmaların oluşturulması olacak.
Başvuru ve kayıt sistemi hazırlanacak
Yasanın uygulanması için ayrıca ayrı bir teknik çalışma grubunun başvuru ve kayıt sistemini oluşturması bekleniyor.Düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin 6 ay içerisinde başvuru yapması gerektiği için, başvuruların alınması, kayıtların tutulması ve işlemlerin takibi açısından teknik altyapının oluşturulması önem taşıyor.
Çerçeve yasa 467 oyla kabul edilmişti
Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, TBMM Genel Kurulu’nda 467 oyla kabul edilmişti.Yasa, PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların faaliyetleri kapsamında veya lehine işlenen bazı suçlara ilişkin geçici düzenlemeler içeriyor.Düzenlemeye göre soruşturma ve kovuşturmalar ile kesinleşmiş cezaların infazı, suçun niteliği ve ceza miktarına göre 5 veya 10 yıl süreyle ertelenebilecek.
Sürecin ilerlemesi için MGK kararı şart
Yasanın uygulanmaya başlanabilmesi için öncelikle PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiili varlığının sona erdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekiyor.Bu tespitin ardından sürecin Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararıyla teyit edilmesi ve kararın Resmi Gazete’de yayımlanması şartı bulunuyor.MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte çerçeve yasadaki 6 aylık başvuru sürecinin başlaması öngörülüyor.
Düzenleme hangi suçları kapsıyor?
Düzenleme; PKK/KCK’yı kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte yardım etme, örgüt propagandası ve örgütün faaliyeti kapsamında işlenen bazı suçları kapsıyor.15 yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlarda 10 yıl, 15 yıl veya daha az ceza gerektiren suçlarda ise 5 yıl süreyle erteleme uygulanması öngörülüyor.Erteleme süresince soruşturma ve davalar bakımından kanunda belirtilen hukuki sonuçlar uygulanacak. Cezaevinde bulunanların da düzenlemenin şartlarını taşımaları halinde tahliye edilmeleri söz konusu olabilecek.Bu süre içerisinde yeniden “terör suçu” işlenmesi halinde erteleme kararının kaldırılması öngörülüyor.
Bazı suçlar düzenleme dışında
Kanun kapsamında örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçları kapsam dışında tutuluyor.Ayrıca 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar da düzenlemeden yararlanamayacak. Bu nedenle PKK elebaşı Abdullah Öcalan’ın söz konusu hükümlerden yararlanamayacağı belirtiliyor.Düzenlemeden yararlanacak kişiler için ayrıca 2 ila 3 yıl arasında siyaset yasağı uygulanması öngörülüyor.
Kurul süreci raporlarla izleyecek
Takip ve Değerlendirme Kurulu, sürecin uygulanmasını izlemeye devam edecek ve gelişmelere ilişkin gözlem raporları hazırlayacak.Sürecin beklendiği şekilde ilerlemesi ve terör tehdidinin ortadan kalkması halinde yeni yasal düzenlemelerin de gündeme gelmesi bekleniyor.Bu kapsamda başta Ceza İnfaz Yasası, Terörle Mücadele Yasası, Türk Ceza Yasası ve Siyasi Partiler Yasası olmak üzere çeşitli kanunlarda yeni adımların atılması değerlendirilecek.