Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), Ayetullah Ruhullah Humeyni’nin Türkiye’deki sürgün dönemine ilişkin dikkat çekici bir arşiv belgesini kamuoyuyla paylaştı. Kurumun resmi internet sitesinde yer alan “Özel Koleksiyon” bölümüne eklenen belge, 1964 yılına uzanan kritik bir yazışmayı gün yüzüne çıkardı.
“Çok gizli” ibareli talimat ortaya çıktı
MİT tarafından yayımlanan belgede, Humeyni’nin Türkiye’de bulunduğu döneme ilişkin “çok gizli” ibaresi taşıyan 11 Kasım 1964 tarihli emir yazısı yer aldı. Söz konusu yazının, dönemin Milli Emniyet Hizmeti Reisi Ziya Selışık imzasıyla İstanbul Merkez Şefliği’ne gönderildiği görüldü.
Bursa’daki ikamet süreci detaylandırıldı
Belgelerde, Humeyni’nin 4 Kasım 1964 ile 5 Ekim 1965 tarihleri arasında Bursa’da ikamet ettiği ve bu sürecin MİT gözetiminde yürütüldüğü belirtildi. Yazışmada, “İranlı misafir” olarak tanımlanan Humeyni’nin kalacağı evin ve diğer tüm düzenlemelerin Bursa Yuva Amirliği tarafından organize edileceği ifade edildi.
Kod adıyla takip edildi
Raporda ayrıca Humeyni ile ilgili iletişim ve yazışmalarda “belli” kod adının kullanılmasının istendiği bilgisi yer aldı. Gerekli talimatların hem yazılı hem de sözlü olarak ilgili birimlere iletildiği aktarıldı.
Sürgünden devrime uzanan süreç
İran Devrimi’nin lideri olan Humeyni, 1963’te Şah yönetimine karşı çıkmasının ardından sürgüne gönderilmiş ve bu süreçte ilk duraklarından biri Türkiye olmuştu. Yaklaşık bir yıl Bursa’da kalan Humeyni, daha sonra Irak’ın Necef kentine geçerek etkisini artırdı.
İran’ın kaderini değiştiren lider
Necef ve ardından Fransa’da sürgün hayatını sürdüren Humeyni, 1979’da Şah yönetiminin sona ermesiyle İran’a dönerek ülkenin lideri oldu. Devrim sonrası kurulan Şii teokratik sistemin başına geçen Humeyni, 1989’daki ölümüne kadar İran siyasetinde belirleyici rol oynadı.