İran’ın ABD ile savaşı kalıcı olarak sona erdirmeye yönelik müzakerelerde ilerleme sağlanamaması üzerine “tam taarruz” pozisyonuna geçeceğini açıklaması, piyasalarda jeopolitik risk algısını artırdı. Washington’ın geçici ateşkes anlaşmasının süresini uzatmayacağını duyurması da endişeleri güçlendirdi.
Hürmüz Boğazı’nda trafik durma noktasında
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın sona erdirilmesine ilişkin görüşmelerde ilerleme sağlanamazken, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndan petrol tankerlerinin yeniden düzenli geçişine yönelik çalışmalar da sekteye uğradı.Gelişmelerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,3 artarak 91,14 dolara yükseldi. Brent petrol, pazartesi günü 30 Temmuz’dan bu yana en yüksek seviyesini görmüştü.ABD tipi Batı Teksas petrolünün (WTI) varil fiyatı da 42 sent yükselerek 85,04 dolara çıktı. Gün içinde yüzde 1’in üzerinde değer kazanan WTI, 85,37 dolarla 31 Temmuz’dan bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Piyasalarda Hürmüz endişesi
KCM Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, ABD ile İran arasındaki ilişkilerin giderek daha kırılgan hale geldiğine dikkati çekti. Waterer, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik bir anlaşmanın henüz görünürde olmadığını ve bölgedeki gemi trafiğinin oldukça düşük seviyelerde seyrettiğini belirtti.Kpler’ın gemi takip verilerine göre, tankerlere yönelik saldırıların ardından cumartesi günü Hürmüz Boğazı’ndan yalnızca 5 yük gemisi geçti. Pazar günü ise boğazdan herhangi bir gemi geçişi kaydedilmedi. Bir önceki hafta sonunda ise bu sayı 31 olarak gerçekleşmişti.
Kızıldeniz’de de risk sürüyor
Yemen’deki Husiler de Kızıldeniz’de Suudi Arabistan’a ait olduğunu öne sürdükleri bir askeri gemi ile ona eşlik eden dört gemiyi füzelerle hedef aldıklarını açıkladı.Waterer, Hürmüz ve Babülmendep boğazlarındaki risklerin küresel enerji arzı açısından kritik önem taşıdığını belirterek, her iki geçiş noktasının da mevcut arz endişelerinin merkezinde yer aldığını ifade etti.
İran ve Umman arasında Hürmüz diplomasisi
İran, Hürmüz Boğazı’nın yönetimine ilişkin Umman ile ayrı görüşmeler yürütüyor. Tahran, tarafların bir anlaşmaya yakın olduğunu belirtirken, ABD Başkanı Donald Trump bu görüşmelere tepki gösterdi ve Washington’ın uzun süredir güvenlik ortağı olan Umman’ı bombalamakla tehdit etti.Diplomasi cephesinde ise sınırlı da olsa olumlu bir gelişme yaşandı. Trump yönetiminin İran Devrim Muhafızları ile arka kapı görüşmeleri başlattığı basına yansıdı.
ABD petrol stoklarında düşüş beklentisi
Öte yandan Reuters’ın ön anketine göre, ABD’nin ham petrol stoklarının geçen hafta petrol ürünleri stoklarıyla birlikte gerilemiş olması bekleniyor. Bu beklenti de petrol fiyatlarındaki yükselişi destekleyen unsurlar arasında yer aldı.