İstanbul’da faaliyet gösteren ticari taksiler için araç değişim ve kullanım yaş sınırlarında önemli bir düzenlemeye gidildi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararıyla hayata geçirilen yeni uygulamayla, taksilerde araçların ilk alım yaşı ve kullanım süresi yeniden belirlendi.Türkiye genelinde ticari taksiler için belirli bir yaş şartı aranmazken, İstanbul’da araçların yerlilik oranına göre farklı yaş kriterleri uygulanıyordu. Yeni kararla birlikte bu kriterlerde taksi esnafının talepleri doğrultusunda esneklik sağlandı.
Taksi esnafının araç yenileme maliyeti arttı
Son dönemde artan yakıt fiyatları, yedek parça maliyetleri ve işletme giderleriyle mücadele eden taksi esnafı, bir yandan da eskiyen araçlarını yenilemek için yüksek maliyetlerle karşı karşıya kalıyordu.Bugün bir ticari taksinin değiştirilmesi için yaklaşık 1,5 milyon liralık bir bütçe gerekiyor. Araç alımının ardından ruhsat işlemleri, sarıya boyama, kaplama ve yazı uygulamaları, tepe lambası montajı, taksimetre kurulumu ve tespit muayenesi gibi birçok ek işlem yapılması gerekiyor.
İTEO Başkanı İsmet Dalcı yeni kararı duyurdu
İstanbul Taksiciler Esnaf Odası Başkanı İsmet Dalcı, UKOME’den çıkan yeni kararla birlikte araç yaş kriterlerinde değişikliğe gidildiğini açıkladı.Dalcı’nın verdiği bilgilere göre, yerlilik katkı oranı yüzde 50’nin üzerinde olan araçlarda ilk alım yaşı şartı genişletildi. Daha önce 0-2 yaş aralığında olan bu sınır, yeni düzenlemeyle 0-5 yaş olarak değiştirildi.Bu kapsamda Fiat Egea Sedan, Renault Megane ve Toyota Corolla gibi yerlilik oranı yüksek araçlar daha geniş bir yaş aralığında taksiye dönüştürülebilecek.Yerlilik katkı oranı yüzde 50’nin altında bulunan araçlarda ise ilk alım yaşı şartı sıfır araç zorunluluğundan çıkarılarak 0-3 yaş aralığına yükseltildi. Kia Cerato, Ford Focus, Honda Civic ve Citroen C4X gibi modeller bu kapsamda değerlendirilecek.
Taksilerde kullanım yaşı 9 yıla çıkarıldı
Yeni düzenlemeyle birlikte tüm ticari taksiler için kullanım yaşı da yeniden belirlendi. Daha önce sarı taksilerde uygulanan 6 yıllık kullanım sınırı, alınan kararla 9 yıl olarak revize edildi.Önceki uygulamada 6 yaşını dolduran araçların İBB’nin tahakkuk sistemine dahil edilmesi gerekiyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte taksi araçlarının hizmet süresi uzatılmış oldu.
Eski model ancak düşük kilometreli araçlar tercih edilebilecek
Yeni düzenlemenin ardından taksi esnafının daha uygun maliyetlerle ikinci el araçlara yönelmesi bekleniyor.Model yılı daha eski araçların taksiye dönüşebilmesinin önünün açılmasıyla birlikte, özellikle düşük kilometreli ve bakımlı ikinci el araçların piyasada daha fazla tercih edilmesi öngörülüyor.Hususi kullanımdan ticari kullanıma geçecek araçların düşük kilometre avantajı, hem taksi işletmecileri hem de yolcular açısından olumlu bir unsur olarak değerlendiriliyor.
Fiat Egea sonrası alternatif arayışı başladı
İstanbul’daki taksilerin önemli bölümünde kullanılan Fiat Egea modelleri, uygun maliyeti, dayanıklılığı ve uzun yıllardır değişmeyen motor yapısıyla taksi esnafının en çok tercih ettiği araçlar arasında yer alıyor.Fiat Egea üretiminin sona ermesiyle birlikte taksiciler yeni araç alternatifleri aramaya başladı. Sektörde, mevcut Egea modellerinin uzun yıllar daha taksi olarak kullanılmaya devam edeceği görüşü öne çıkıyor.
Taksi araçlarında model yılı hesaplaması nasıl yapılıyor?
Ticari taksilerde araç yaşı, model yılına göre değil, aracın ilk kez trafiğe çıktığı tarihe göre hesaplanıyor.Örneğin 2021 model bir aracın taksiye dönüşebilmesi için ilk tescil tarihinin uygun olması gerekiyor. 30 Temmuz 2021 ve sonrasında ilk kez trafiğe çıkan araçlar belirlenen şartları sağlaması halinde taksi olarak kullanılabilirken, 29 Temmuz 2021 tarihinde trafiğe çıkan bir araç yaş kriteri nedeniyle kapsam dışında kalabiliyor.
İkinci el araç piyasasında hareketlilik bekleniyor
Yeni düzenlemenin ardından özellikle yerli üretim araçların ikinci el piyasasında değer kazanabileceği belirtiliyor.Taksiye dönüşme ihtimali bulunan araçların, ağır hasarlı olmamak şartıyla, boya veya işlem görmüş olsa dahi tercih edilebileceği ifade ediliyor. Çünkü ticari kullanıma geçiş sürecinde araçların zaten sarı renge boyanması ve çeşitli işlemlerden geçirilmesi gerekiyor.
Galericilere karşı dikkat uyarısı
Sektör temsilcileri, yeni düzenlemeyle birlikte ikinci el piyasasında fırsatçılık yapılabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.Bazı kişilerin düşük fiyatlı, yıpranmış veya sorunlu araçları toplayarak kendi imkanlarıyla hazırlayıp taksi esnafına yüksek fiyatlarla satmaya çalışabileceği belirtiliyor. Bu nedenle araç alımında ekspertiz ve güvenilir satıcı tercih edilmesi önem taşıyor.
Taksi plakalarında fiyat gerilemesi başladı
Öte yandan taksi plakası piyasasında da hareketlilik yaşanıyor. Birkaç hafta önce yaklaşık 12 milyon lira seviyesinde işlem gören plakaların, son dönemde galericiler tarafından 11 milyon liranın altında satışa çıkarıldığı görülüyor.Yeni araç düzenlemesinin ve piyasa koşullarının, önümüzdeki dönemde taksi plakası ve araç fiyatları üzerinde etkili olması bekleniyor.