İsrail ile İran arasında nisan başında yürürlüğe giren ve uzun süredir bölgesel tansiyonu görece düşürmesi beklenen kırılgan ateşkes, son günlerde art arda yaşanan saldırılar ve karşılıklı açıklamalarla ciddi biçimde sarsıldı. Lübnan, İran ve İsrail ekseninde yaşanan gelişmeler, çatışmanın çok cepheli bir hale dönüşme riskini artırdı.
Beyrut saldırısı ateşkesi fiilen zayıflattı
İsrail ordusu, Lübnan’ın başkenti Beyrut’un güneyinde yer alan Dahiye bölgesinde Hizbullah’a ait olduğu belirtilen altyapı hedeflerine hava saldırısı düzenlediğini açıkladı. Saldırının, İsrail’in “güvenlik tehditlerine yanıt” kapsamında gerçekleştirildiği ifade edildi.Lübnan makamlarına göre saldırıda en az iki kişi hayatını kaybetti, 20 kişi de yaralandı. Dahiye bölgesi, Hizbullah’ın güçlü olduğu alanlardan biri olarak biliniyor ve bu tür operasyonlar, bölgedeki gerilimi doğrudan artıran kritik gelişmeler arasında değerlendiriliyor.Saldırının ardından Lübnan cephesinde tansiyon yükselirken, Hizbullah’a yakın kaynaklar operasyonu “ateşkesin açık ihlali” olarak nitelendirdi.
İran’dan İsrail’e füze yanıtı
Beyrut’taki saldırıdan kısa süre sonra İran’dan İsrail’e yönelik füze atışları gerçekleştirildi. Tahran yönetimi, İsrail’in Lübnan’daki operasyonlarını sürdürmesi halinde daha sert karşılık verileceğini açıkladı.İran kaynakları, bu adımın “bölgesel caydırıcılık” kapsamında atıldığını savunurken, İsrail tarafı saldırıların doğrudan İran topraklarından yapıldığını ve bunun “ciddi bir tırmanma” anlamına geldiğini belirtti.Bu gelişme, İran’ın çatışmaya dolaylı değil doğrudan müdahil olduğu yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi.
Trump’tan müzakere çağrısı ve “misillemeyi ertele” iddiası
ABD Başkanı Donald Trump, yaşanan karşılıklı saldırılardan duyduğu rahatsızlığı dile getirerek taraflara yeniden müzakere masasına dönme çağrısında bulundu. Trump, hem İran’ın füze saldırılarını hem de İsrail’in Beyrut operasyonunu eleştirdi.Öte yandan Axios tarafından aktarılan bilgilere göre Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile telefon görüşmesi gerçekleştirerek, İran’a yönelik planlanan misillemenin ertelenmesini talep etti. Haberde Netanyahu’nun bu talebi kabul ettiği öne sürüldü.Ancak sahadaki gelişmeler, bu diplomatik girişimin kısa sürede etkisiz kaldığı yönünde yorumlandı.
İsrail’den gece yarısı İran’a geniş kapsamlı saldırı
ABD’nin uyarılarına rağmen İsrail’in gece saatlerinde İran’a yönelik yeni bir askeri operasyon başlattığı bildirildi. İsrail ordusu, İran’ın batı ve orta bölgelerinde belirlenen bazı askeri hedeflerin vurulduğunu açıkladı.İran devlet medyası ise Tahran, Tebriz, İsfahan ve Kerec gibi kentlerde patlama seslerinin duyulduğunu aktardı. Özellikle İsfahan bölgesinde kritik askeri ve nükleer altyapıların bulunduğu biliniyor.Saldırılar, iki ülke arasında doğrudan çatışma riskini daha da görünür hale getirdi.
İran Devrim Muhafızları: “Geniş çaplı operasyona hazırız”
İran Devrim Muhafızları tarafından yapılan açıklamada, İsrail’in radar sistemleri ve bazı askeri noktaları hedef aldığı belirtildi. Buna karşılık olarak İsrail’de Nevatim ve Tel Nof hava üslerinin vurulduğu ifade edildi.Açıklamada şu ifadelere yer verildi:“Tüm senaryolara ve tüm cephelerde geniş çaplı operasyona hazırlıklıyız.”Bu mesaj, İran’ın yalnızca savunma değil, çok daha geniş çaplı bir karşılık ihtimalini de gündemde tuttuğu şeklinde değerlendirildi.
İsrail: İran’dan yeni füze saldırıları tespit edildi
İsrail ordusu, İran’dan ülkeye doğru yeni balistik füzeler fırlatıldığını tespit ettiklerini açıkladı. Ülke genelinde hava saldırısı sirenleri devreye girerken, sığınak sistemlerinin aktif hale getirildiği bildirildi.Hava savunma sistemlerinin füzeleri engellemek için çalıştığı, ancak bazı bölgelerde patlama seslerinin duyulduğu aktarıldı.
Yemen’den de saldırı: Husiler devreye girdi
Bölgesel çatışma yalnızca İran ve İsrail ile sınırlı kalmadı. Yemen’deki İran destekli Husiler de İsrail’e yönelik füze saldırısı gerçekleştirdi.İsrail ordusu, Yemen’den fırlatılan füze nedeniyle hava savunma sistemlerinin devreye girdiğini ve Tel Aviv dahil bazı bölgelerde sirenlerin çaldığını açıkladı.Bu durum, çatışmanın çoklu cepheye yayılma riskini artırdı.
Gün boyunca karşılıklı saldırılar sürdü
Sabah saatlerinde İran’ın yeniden İsrail’i hedef aldığı bildirildi. İran’dan fırlatılan füzeler nedeniyle İsrail’in güney ve orta kesimlerinde geniş çaplı sirenler çaldı.Ayrıca Doğu Kudüs ve Batı Şeria’da da alarm sistemlerinin devreye girdiği aktarıldı. İsrail hava savunma sistemlerinin birçok füzeyi havada imha etmeye çalıştığı belirtildi.
Trump: “Anlaşma etkilenmez”
Trump, saldırıların ardından yaptığı açıklamada, yürütülen diplomatik sürecin devam edeceğini savundu. İlk açıklamasında, “Pazartesi, salı ya da çarşamba anlaşma olabilirdi ama şimdi bunlar yaşanıyor” ifadelerini kullandı.Daha sonra Financial Times’a konuşan Trump, İran’ın füze saldırılarının müzakereleri etkilemeyeceğini belirterek, “Bu, anlaşma üzerinde hiçbir etki yaratmayacak” dedi.
“Askeri seçenekler masada” çıkışı
ABD Başkanı, İran ile anlaşma sağlanamaması halinde askeri müdahale ihtimalini dışlamadı. Trump, ABD’nin ya doğrudan müdahale edebileceğini ya da İran’a yönelik ekonomik ve askeri baskıyı artırabileceğini söyledi.Bu açıklamalar, Washington’un diplomasi ile birlikte sert güç seçeneklerini de değerlendirmeye devam ettiğini ortaya koydu.
Netanyahu–Trump görüşmesi iddiaları
Trump ile Netanyahu arasında geçen haftalarda yapılan telefon görüşmesine ilişkin dikkat çekici iddialar da gündeme geldi. Axios’un haberine göre Trump, Netanyahu’ya sert ifadeler kullanarak “Ben olmasaydım hapiste olurdun” dedi.Trump, görüşmenin gerçekleştiğini doğruladı ancak detaylara ilişkin yorum yapmadı. İki liderin İran saldırıları sonrası yeniden telefonda görüştüğü de bildirildi.
Lübnan ateşkesi fiilen zayıfladı
ABD arabuluculuğunda İsrail ile Lübnan arasında sağlanan ateşkese rağmen İsrail’in Beyrut ve çevresine yönelik operasyonlarını sürdürmesi, anlaşmanın fiilen işlevsiz hale geldiği yorumlarına yol açtı.Lübnan kaynakları, son aylarda binlerce kişinin hayatını kaybettiğini belirterek, sahadaki durumun giderek daha da kötüleştiğini aktardı.
Bölgesel kriz genişliyor
Son gelişmeler, İsrail–İran çatışmasının yalnızca iki ülke arasında sınırlı kalmadığını; Lübnan, Yemen ve dolaylı olarak ABD’nin de dahil olduğu daha geniş bir bölgesel kriz yapısına dönüştüğünü gösteriyor.Karşılıklı saldırılar ve sert açıklamalar, kısa vadede diplomatik bir çözüm ihtimalini zayıflatırken, bölgede yeni bir askeri tırmanma riskini güçlendiriyor.