ABD Başkanı Donald Trump, Oval Ofis’te düzenlenen bir etkinliğin ardından İran ile devam eden sürece ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Washington ile Tahran arasında bir anlaşmaya yakın olduklarını savunan Trump, uzlaşı sağlanması halinde İran’ın nükleer silaha sahip olmamayı kabul edeceğini öne sürdü.Trump ayrıca, küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın da anlaşmanın ardından tamamen açılacağını iddia etti. ABD Başkanı, boğazdaki mayınların büyük bölümünün temizlendiğini söyledi.
“Hamaney ile Tanışmaktan Onur Duyarım”
İran lideri Mücteba Hamaney ile görüşme ihtimaline ilişkin soruyu yanıtlayan Trump, doğrudan bir görüşme arayışında olmadığını ancak diplomatik temaslara kapıyı kapatmadığını belirtti.”Onunla görüşmek istemiyorum. Ancak tanışmaktan onur duyarım. Bir anlaşmaya varıp varamayacağımızı görmek isterim. Eğer anlaşabilirsek onunla görüşmem mümkün olabilir” diyen Trump, olası bir görüşmenin Beyaz Saray’da yapılıp yapılmayacağına ilişkin soruya ise “Bu konuları henüz konuşmadık” yanıtını verdi.Trump, “Hamaney’in en sevdiği kişi olmayabilirim ama kendisi de muhtemelen bir profesyonel” ifadelerini kullandı.
“Ya Masada Kazanacağız Ya Da Savaşla”
İran’ın askeri ve siyasi kapasitesinin önemli ölçüde zayıflatıldığını savunan Trump, müzakerelerin sonuç vermemesi halinde askeri seçeneğin masada olduğunu vurguladı.”Bir şekilde kazanacağız. Ya kağıt üzerinde, yani anlaşmayla kazanacağız ya da askeri olarak kazanacağız” ifadelerini kullanan Trump, İran’ın Venezuela ile kıyaslanamayacak kadar farklı bir hedef olduğunu söyledi.ABD Başkanı, İran’a yönelik kapsamlı bir askeri operasyonun çok daha büyük ölçekli sevkiyat ve hazırlık gerektireceğini belirterek, “Burası Venezuela gibi değil. İran’da kapsamlı bir operasyon yürütmek çok daha ağır bir askeri kapasite gerektiriyor” dedi.
“ABD Askerleri Öldürülürse Yeniden Vururuz”
Trump, İran’ın Amerikan askerlerini hedef alması halinde ABD’nin nasıl karşılık vereceğine ilişkin soruya da net yanıt verdi.”İran askerlerimizi öldürseydi, sanırım hiç tereddüt etmeden saldırıları yeniden başlatırdım” diyen Trump, Tahran’a sert mesaj gönderdi.
Lübnan İçin İyimser Mesaj
Trump, Lübnan’daki gelişmelere ilişkin değerlendirmesinde ise hem Hizbullah hem de İsrail tarafıyla temas halinde olduklarını söyledi.Bölgede barışa yönelik olumlu sinyaller aldıklarını belirten Trump, “Hizbullah bizi aradı ve artık durmaya ne dersiniz dedi. Bence orada olumlu gelişmeler yaşanacak. Lübnan’da biraz barışın sağlanabilmesi gerçekten güzel olurdu” ifadelerini kullandı.ABD Başkanı ayrıca, bu konuyu İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile de görüştüğünü kaydetti.
Washington-Tahran Hattında Son Durum
Haftalardır devam eden müzakereler, savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden tam kapasiteyle açılması konusunda henüz somut sonuç vermedi. Buna rağmen taraflar arasındaki diplomatik temaslar sürüyor.Geçici ateşkes sonrasında ABD’nin 13 Nisan’dan bu yana İran’a yönelik deniz ablukasını devam ettirdiği belirtilirken, İran ise müzakerelerdeki ilerlemeye paralel olarak boğazdan gemi geçişlerine kısmi izin vermeye başladı. Ancak bölgede zaman zaman tansiyon yükseliyor ve kısa süreli çatışmalar yaşanmaya devam ediyor.
ABD’den Ortadoğu İçin Yeni Seyahat Uyarısı
Öte yandan ABD Dışişleri Bakanlığı, Ortadoğu’daki yüksek gerilim nedeniyle bölgeye yönelik seyahat uyarısını güncelledi.Bakanlık, Bahreyn, İsrail, Batı Şeria, Ürdün, Kuveyt, Umman, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri için “seyahati yeniden değerlendirin” anlamına gelen Seviye 3 uyarısını korudu.İran, Irak, Lübnan, Suriye, Gazze ve Yemen için ise “seyahat etmeyin” çağrısını içeren Seviye 4 uyarısının yürürlükte olduğu bildirildi.
Krizin Arka Planı
ABD ile İran arasındaki gerilimin temelleri, Donald Trump’ın ilk başkanlık döneminde Washington’u İran nükleer anlaşmasından çekmesiyle atıldı. Sonraki süreçte uygulanan ağır yaptırımlar ve “maksimum baskı” politikası, Tahran’ın nükleer faaliyetlerini hızlandırdı.Taraflar arasındaki diplomatik kriz, Trump’ın yeniden başkan seçilmesinin ardından askeri boyuta taşındı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonları sonrasında bölgede gerilim zirveye çıkarken, Hürmüz Boğazı’nın kapanması küresel enerji piyasalarında ciddi sarsıntılara yol açtı.Daha sonra Pakistan’ın arabuluculuğunda sağlanan geçici ateşkes sayesinde taraflar yeniden müzakere masasına dönmeyi kabul etti. Ancak kalıcı bir anlaşmaya ilişkin belirsizlik sürüyor.