7 Acil Durum Rezervlerini Açıyor

G7 ülkeleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın enerji piyasalarındaki baskısının ardından acil durum rezervlerinden toplam 100 milyon varil motorin ve ham petrolü piyasaya sürme kararı aldı. Liderler ayrıca enerji ürünlerine yönelik ihracat kısıtlamalarından kaçınma konusunda ortak taahhütte bulundu.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından düzenlenen video konferans toplantısına G7 ülkeleri Fransa, İngiltere, Kanada, Almanya, İtalya, Japonya ve ABD katıldı.

Toplantıda, küresel enerji piyasalarında artan arz baskısına karşı acil durum rezervlerinin kullanılması konusunda uzlaşı sağlandı.

100 milyon varillik rezerv kullanımı IEA koordinasyonunda başlayacak

Reuters’ın aktardığı G7 ortak açıklamasına göre, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) koordinasyonunda gerçekleştirilecek toplam 100 milyon varillik rezerv kullanımı derhal başlayacak ve dört aylık bir döneme yayılacak.

Açıklamada, G7 ülkeleri ve ortaklarının özellikle ilk 20 gün içerisinde piyasaya yüksek miktarda motorin sunacağı belirtildi.

Bununla birlikte, 100 milyon varillik toplam miktarın ülkeler arasında nasıl dağıtılacağı ve hangi ülkenin ne kadar motorin ya da ham petrol sağlayacağına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

G7 liderleri, ihtiyaç duyulması halinde ilave motorin arzının devreye alınmasını değerlendirmek üzere önümüzdeki günlerde IEA bünyesinde yeniden bir araya gelecek.

G7 ülkelerinden ihracat kısıtlamalarından kaçınma taahhüdü

G7 ortak açıklamasında enerji ve enerji ürünlerine yönelik ihracat kısıtlamalarından kaçınılacağı belirtildi.

Liderler, piyasadaki gerilimi artırabilecek ihracat yasaklarından uzak durulması çağrısında bulunarak, enerji arzının küresel ölçekte sürdürülebilirliğinin korunmasının önemine dikkat çekti.

Washington yönetimi ise özellikle Avrupa Birliği (AB) üzerinde baskı kurarak acil durum motorin stoklarının kullanılmasını talep etmişti. ABD, gerekli adımın atılmaması halinde motorin ihracatına yönelik kısıtlama getirebileceği mesajını vermişti.

Trump: İhracat yasağı uygulamayacağız

ABD Başkanı Donald Trump, Alabama’ya hareketinden önce Beyaz Saray’da gazetecilere yaptığı açıklamada motorin ihracatına yasak getirmeyeceklerini söyledi.

Trump, Avrupa’nın yüksek miktarda motorin stokuna sahip olduğunu belirterek, ABD ve Avrupa’nın küresel enerji piyasalarına katkı sağlayacağını ifade etti.

Trump ayrıca Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, Avrupa’nın yüksek seviyedeki motorin rezervlerinden önemli miktarda ürünü piyasaya sürmeyi kabul ettiğini ve sürecin derhal başlayacağını duyurdu.

İran savaşı ve Ukrayna savaşı enerji piyasalarını baskılıyor

G7’nin rezerv kullanım kararı, küresel enerji piyasalarının savaşlar ve arz kısıtlamaları nedeniyle baskı altında olduğu bir dönemde geldi.

İran savaşı nedeniyle enerji arzında yaşanan belirsizlikler ve Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının ardından uygulanan ihracat kısıtlamaları, küresel akaryakıt fiyatları üzerindeki baskıyı artırdı.

ABD’de ise akaryakıt fiyatlarını aşağı çekmeye yönelik adımlar, kasım ayında yapılacak Kongre ara seçimleri öncesine denk geliyor.

Reuters/Ipsos tarafından 17-20 Eylül tarihlerinde gerçekleştirilen ankette Trump yönetimine yönelik halk desteğinin yüzde 32 seviyesinde olduğu, katılımcıların yalnızca yüzde 17’sinin Trump’ın hayat pahalılığına ilişkin politikalarını onayladığı bildirildi.

Avrupa’da da enerji fiyatlarındaki yükseliş enflasyon üzerinde baskı oluşturdu. Euro Bölgesi’nde eylül ayı enflasyonu yüzde 3,8’e yükselerek son üç yılın en yüksek seviyesine çıktı.

Washington yönetiminin ayrıca taşımacılık ve tarım gibi motorine bağımlı sektörlerin maliyetlerini azaltmak amacıyla, vergiden muaf kırmızı boyalı motorin kullanımının kapsamını genişletecek bir başkanlık kararnamesi üzerinde çalıştığı belirtildi.

Piyasalar G7 kararına olumlu tepki verdi

G7 ülkelerinin rezerv kullanımına ilişkin görüşmelerinin kamuoyuna yansımasının ardından enerji piyasalarında fiyatlar geriledi.

ABD vadeli motorin fiyatları yüzde 3,25 düşerek galon başına 4,49 dolara geriledi. Avrupa gösterge vadeli motorin fiyatları ise ton başına yaklaşık 83 dolar düşüşle yüzde 5,75 değer kaybetti.

Avrupa ülkeleri, Körfez bölgesindeki üreticilerden gelen enerji akışının sekteye uğramasının ardından bu yıl ABD motorinine olan bağımlılığını artırmıştı.

50 milyon varil motorin, 50 milyon varil ham petrol önerisi

Görüşmelere yakın kaynaklara göre AB hükümetleri, Fransa tarafından önerilen 50 milyon varil motorin ile IEA üyelerinin sağlayacağı 50 milyon varil ham petrolün piyasaya sürülmesi planını değerlendirdi.

Eurostat verilerine göre 50 milyon varillik motorin arzı, AB’nin acil durum motorin ve gazyağı stoklarının yaklaşık yüzde 17’sine, bölgenin yıllık tüketiminin ise yaklaşık yüzde 3’üne karşılık geliyor.

Ancak G7’nin ortak açıklamasında bu miktarların ülkelere göre dağılımına ilişkin kesin bir plan açıklanmadı.

IEA’nın önceki rezerv kullanımında 400 milyon varillik karar

IEA’ya üye 32 ülke, mart ayında piyasalardaki arz sıkıntısını hafifletmek amacıyla 400 milyon varillik rekor rezerv kullanımında anlaşmaya varmıştı.

IEA Direktörü Fatih Birol, hafta içinde yaptığı açıklamada söz konusu miktarın yaklaşık üçte ikisinin piyasaya sürüldüğünü, kalan bölümün ise henüz kullanılmadığını bildirdi.

Birol ayrıca IEA ülkelerinin toplam petrol stoklarının yaklaşık yüzde 80’inin halen rezervlerde tutulduğunu ifade etti.

G7’nin son kararıyla birlikte, acil durum rezervlerinin yeniden piyasaya sürülmesi küresel enerji arzındaki baskının hafifletilmesine yönelik uluslararası koordinasyonun bir parçası olarak öne çıkıyor.