75 Yılın En Sıcak Yazları

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) araştırmacılarının 1950-2025 dönemini kapsayan çalışması, Türkiye’de aşırı sıcakların ulaştığı boyutu ortaya koydu. Araştırmaya göre, son 75 yılın en güçlü sıcak hava dalgaları 2023 ve 2025 yaz aylarında yaşandı. 2025’te kaydedilen sıcak hava dalgası şiddeti, tarihsel ortalamanın yaklaşık 11 katına çıkarak rekor seviyeye ulaştı.

2025 Yazı Tarihe Geçti

İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Barış Önol ve Meteoroloji Mühendisi Tolga Karakaya tarafından yürütülen araştırmada, Türkiye genelinde sıcak hava dalgalarının şiddetinde önemli bir değişim yaşandığı belirlendi.Günlük maksimum sıcaklık verilerine dayanan Sıcak Hava Dalgası Büyüklük İndeksi (HWMId) sonuçlarına göre:

2023 yazında sıcak hava dalgalarının büyüklüğü referans döneme göre 7 katın üzerine çıktı.
2025 yazında sıcak hava dalgası şiddeti yaklaşık 11 kat artarak tarihi zirveye ulaştı.
2024 yazında ise ortalama sıcaklık 26,1 dereceyle rekor kırdı.

Uzmanlar, 1970-1990 döneminde yaz mevsimi ortalama sıcaklıklarının 22-23 derece seviyesinde seyrettiğini, 2000’li yıllardan itibaren ise bu değerlerin 24-25 derece bandına yükseldiğini belirtti.

En Sıcak Yıl ile En Şiddetli Dalga Aynı Değil

Araştırmada, en yüksek ortalama sıcaklığın görüldüğü 2024 yılı ile en güçlü sıcak hava dalgalarının yaşandığı 2023 ve 2025 yıllarının farklı özellikler taşıdığı vurgulandı.Bilim insanları, sıcak hava dalgalarının yalnızca sıcaklık artışıyla değil; atmosferik blokajlar, deniz yüzeyi sıcaklıkları, kuraklık ve toprak nemi gibi birçok faktörün birleşimiyle oluştuğuna dikkat çekti.

Gelecekte Türkiye’yi Daha Uzun Sıcak Dalgaları Bekliyor

Araştırmada, elde edilen bulguların Türkiye ve Doğu Akdeniz bölgesinde önemli bir iklim değişimine işaret ettiği belirtilerek, sıcaklık artışlarına karşı uyum stratejilerinin hızlandırılması gerektiği ifade edildi.IPCC’nin kötümser iklim senaryolarına göre, sıcak hava dalgalı gün sayısının önümüzdeki yıllarda ciddi şekilde artması bekleniyor.

İzmir’de 53 Günlük Sıcak Hava Riski

Projeksiyonlara göre:

1976-2005 döneminde İstanbul, Ankara, Antalya, Konya ve İzmir’de sıcak hava dalgası etkisi yılda ortalama 3-5 gün sürdü.
2021-2050 döneminde bu sürenin İstanbul, Ankara ve Konya’da yaklaşık 16 güne, Antalya’da 18 güne, İzmir’de ise 23 güne çıkacağı öngörülüyor.
2051-2080 döneminde ise sıcak hava dalgalı gün sayısının İstanbul ve Ankara’da yaklaşık 38 güne, Antalya ve Konya’da 40 güne, İzmir’de ise 53 güne kadar yükselmesi bekleniyor.

Uzmanlar, artan sıcaklıkların sağlık, tarım, su kaynakları ve kent yaşamı üzerindeki etkilerine karşı erken önlem alınması gerektiğini vurguluyor.