Kanada ve AB’den “Benzersiz İttifak”

Kanada Başbakanı Mark Carney, ülkesinin Avrupa Birliği’ne (AB) tam üyelik hedefinin bulunmadığını belirterek, Brüksel ile daha kapsamlı ve özel bir iş birliği modeli oluşturmak istediklerini açıkladı.Toronto Uluslararası Film Festivali’nde gazetecilerin sorularını yanıtlayan Carney, “Avrupa Birliği’ne üye olmayı amaçlamıyoruz” ifadelerini kullandı.Kanada Başbakanı, bunun yerine iki taraf arasında “benzersiz bir ittifak” oluşturulması için görüşmelere başlanacağını söyledi. Carney, Kanada ve AB’nin ortak değerlere sahip olduğunu, önceliklerinin büyük ölçüde örtüştüğünü ve birbirlerini tamamlayan güçlü yönlerinin bulunduğunu vurguladı.

‘Ortak üyelik’ iddiası gündemde

Carney’nin açıklamaları, Kanada’nın AB ile ilişkilerinde yeni bir statü arayışında olduğuna ilişkin haberlerin ardından geldi.Wall Street Journal, Kanada’nın AB’ye “ortak üye” olma ihtimalini değerlendirdiğini öne sürmüştü. Gazeteye konuşan ve kimlikleri açıklanmayan AB ve Kanada yetkilileri, tarafların mevcut üyelik modelinin dışında yeni bir formül üzerinde durduğunu aktardı.The Globe and Mail ise “ortak üyelik” fikrinin Kanada’dan değil, AB tarafından gündeme getirildiğini yazdı. Konuya ilişkin tartışmaların henüz başlangıç aşamasında olduğu belirtilirken, Avrupa Komisyonu sözcüleri iddialara ilişkin soruları yanıtlamadı.

Enerji, savunma ve yapay zeka masada

Kanada ile AB arasında yürütülebilecek iş birliğinin yalnızca ticaretle sınırlı kalmaması planlanıyor.Wall Street Journal’ın haberine göre taraflar; enerji, yapay zeka, savunma ve kritik madenler başta olmak üzere stratejik alanlarda daha yakın entegrasyon seçeneklerini değerlendiriyor.Planlar arasında mal, hizmet ve çalışanların dolaşımını kolaylaştıracak modellerin yanı sıra deniz altı kabloları, ortak veri merkezleri, bulut altyapıları ve uydu ağları gibi projeler de bulunuyor. Kanada enerjisinin Avrupa’ya taşınmasını sağlayacak altyapı yatırımları da görüşülen başlıklar arasında yer alıyor.

Kanadalılara AB’de çalışma ve yaşama kolaylığı

Görüşmelerin daha ileri bir noktaya taşınması halinde Kanada vatandaşlarının AB ülkelerinde vizesiz yaşama ve çalışma imkanından yararlanması da gündeme gelebilir.Wall Street Journal, Kanada Başbakanı Carney’nin bu konuyu Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron başta olmak üzere çeşitli AB liderleriyle düzenli olarak ele aldığını bildirdi.Kanada Başbakanlığı da Carney’nin gelecek hafta Fransa ve İngiltere’yi ziyaret edeceğini doğruladı. Carney’nin Strasbourg’da Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu’na hitap etmesi ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in “Birliğin Durumu” konuşmasını takip etmesi bekleniyor.

Trump ile gerilen ilişkiler Kanada’yı yeni ortaklara yöneltiyor

Ottawa yönetiminin Avrupa ile ilişkileri derinleştirme arayışında, ABD ile yaşanan ticari gerilim önemli bir rol oynuyor.Donald Trump’ın geçen yıl yeniden Beyaz Saray’a dönmesinin ardından Kanada ile ABD arasında ticaret başta olmak üzere çeşitli alanlarda anlaşmazlıklar yaşandı. Karşılıklı uygulanan gümrük vergileri, iki ülke arasındaki on milyarlarca dolarlık ticareti doğrudan etkiledi.Trump, Air Force One’da gazetecilere yaptığı açıklamada Kanada’yı “iş yapması en zor ülke” olarak nitelendirirken, Ottawa yönetiminin yıllardır ABD’yi “sömürdüğünü” savundu. ABD Başkanı ayrıca Kanada’nın bir anlaşma yapmak için “can attığını” ileri sürerek, 1 Ocak’tan itibaren Kanada menşeli otomobil, kamyon ve otomobil parçalarına yönelik yeni tarifeler getirme planını yineledi.

Yeni ortaklık kolay olmayabilir

Kanada ile AB arasında daha yakın bir siyasi ve ekonomik ilişki kurulması hedeflense de sürecin önünde çeşitli engeller bulunuyor.Taraflar arasında geçmişte imzalanan daha sınırlı kapsamlı ticaret anlaşması dahi Avrupa’da ciddi siyasi muhalefetle karşılaşmıştı. Anlaşmanın imzalanmasının üzerinden 10 yılı aşkın, geçici olarak yürürlüğe girmesinin üzerinden ise yaklaşık dokuz yıl geçmesine rağmen bazı AB ülkeleri metni henüz onaylamış değil.Öte yandan Carney’nin 20 Eylül’de Kanada’nın Atlantik kıyısındaki Fransız toprağı Saint Pierre ve Miquelon adalarında Macron ile görüşmesi bekleniyor. Bu görüşmenin, Kanada ile Avrupa arasındaki yeni iş birliği arayışının geleceği açısından önemli başlıklardan biri olması bekleniyor.