Yumurta Ticareti Soruşturmasında Çarpıcı İtiraflar

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada, genç kadınları para karşılığında yumurtalarını vermeleri için yurt dışına yönlendirdiği ve elde edilen üreme hücrelerini tüp bebek tedavisi gören çiftlere sattığı iddia edilen suç örgütüne ilişkin yeni ayrıntılar ortaya çıktı. Türkiye, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), Arnavutluk ve Gürcistan bağlantılı olduğu öne sürülen şebekeye yönelik soruşturmada, şüphelilerin seyahat kayıtları, para transferleri ve mesajlaşmaları incelemeye alındı.Örgütün lideri olduğu iddia edilen Hacer T.’nin etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmak istediğini belirterek verdiği ifade de dosyaya girdi. Şüphelinin açıklamalarında donörlük faaliyetlerine nasıl başladığı, bu işlemlerden ne kadar para kazandığı ve yeni adayların nasıl bulunduğuna ilişkin ayrıntılar yer aldı.

CİMER ihbarı soruşturmayı başlattı

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu, Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) üzerinden yapılan ihbar üzerine harekete geçti. İhbarda, bir çetenin kadınları para karşılığında yumurtalarını vermeleri amacıyla yurt dışına yönlendirdiği öne sürüldü.Soruşturma kapsamında yürütülen incelemelerde, Türkiye ile birlikte KKTC, Arnavutluk ve Gürcistan bağlantılı olduğu iddia edilen bir ağ ortaya çıkarıldı. Şebekenin, genç kadınları üreme hücrelerinin alınması amacıyla yurt dışındaki kliniklere gönderdiği, elde edilen yumurtaların ise tüp bebek tedavisi görmek isteyen çiftlere satıldığı iddia edildi.Dosyaya yansıyan bilgilere göre, soruşturmanın başlamasında örgüt lideri olduğu öne sürülen Hacer T.’nin boşanma aşamasındaki eşinin yaptığı ihbar etkili oldu. Eşinin verdiği bilgilerin ardından polis ekipleri şüpheliler ve aralarındaki bağlantılar üzerinde inceleme başlattı.

Regl döngüsüyle örtüşen seyahatler dikkat çekti

Soruşturma dosyasındaki dikkat çekici ayrıntılardan biri, şüpheli Merve Ş.’nin yurt dışı seyahatleri oldu. Dosyada yer alan bilgilere göre Merve Ş., 2023-2026 yılları arasında ağırlıklı olarak KKTC’ye, bir kez de Arnavutluk’a olmak üzere toplam 30 farklı tarihte yurt dışına çıktı.Şüphelinin seyahat sıklığı ve güzergâhları, soruşturma kapsamında donör temini ve yurt dışındaki tüp bebek merkezlerinde üreme hücresi elde edilmesi iddialarıyla birlikte değerlendirildi.Özellikle yaklaşık 20 günlük aralıklarla tekrarlanan bazı seyahatlerin, regl döngüsüyle örtüşmesi dikkat çekti. Soruşturma dosyasındaki değerlendirmelerde, bu düzenli hareketliliğin donörlük faaliyetleriyle bağlantılı olabileceği üzerinde duruldu.Ancak seyahat kayıtları tek başına bir suçun işlendiğini kanıtlamıyor. Söz konusu hareketliliğin, dosyada yer alan diğer delillerle birlikte değerlendirildiği belirtildi.

MASAK kayıtlarında para transferleri

Soruşturma kapsamında mali hareketler de mercek altına alındı. Dosyada bulunan Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) kayıtlarına göre, Hacer T. ile Merve Ş. arasında karşılıklı para transferleri gerçekleşti.Toplam 53 şüphelinin bulunduğu belirtilen dosyada, yalnızca organizasyonu yürüttüğü iddia edilen kişiler değil, donörlük yaptığı öne sürülen kadınlar da şüpheli olarak yer aldı.Soruşturma dosyasındaki iddialara göre bazı kadınlar, yumurtalarını vermeleri karşılığında ücret alırken yeni adaylar bulmaları durumunda komisyon da talep etti. Böylece daha önce donörlük yapan kadınların çevrelerinden yeni adaylara ulaşıldığı öne sürüldü.

Hacer T. etkin pişmanlıktan yararlanmak istedi

Soruşturma devam ederken örgütün lideri olduğu iddia edilen Hacer T.’nin ifadesi ortaya çıktı. 31 yaşında ve iki çocuk annesi olduğu belirtilen şüphelinin, ifadesinde yaşını küçülttüğünü belirterek etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmak istediğini söylediği aktarıldı.Hacer T., donörlük amacıyla KKTC, Gürcistan ve Arnavutluk’a gittiğini kabul ederken, bu faaliyetlere Emine Ç.’nin yönlendirmesiyle başladığını öne sürdü.Şüpheli, KKTC’deki işlemler karşılığında 15 bin ila 20 bin lira arasında para aldığını iddia etti. İşlemlere ilişkin uçak bileti ve transfer masraflarının ise klinikler tarafından karşılandığını söyledi.

“Hakkımın yendiğini düşünüp çalışmayı bıraktım”

Hacer T.’nin ifadesinde, ilk dönemde Emine Ç. ile çalıştığını ancak aldığı ücretin yetersiz olduğunu düşündüğü için bu iş birliğini sonlandırdığını anlattığı belirtildi.Şüphelinin ifadesinde şu sözlere yer verildi:”Genelde aynı gün İstanbul’a dönerdim. Bu işlemlerde uçak bileti ve transfer işlemlerini klinik karşılardı. Ben bu işlemlerden Emine Ç.’den 15-20 bin lira kazanıyordum. Hakkımın yendiğini düşünüp bir daha Emine Ç. ile çalışmadım.”Hacer T., zaman içerisinde farklı bağlantılar edindiğini de ifade etti. Bununla birlikte, hakkındaki örgüt kurma ve örgüte üyelik suçlamalarını reddetti.

Yeni donörler arkadaş çevresinden bulunuyordu

Şüphelinin ifadesinde, yeni kadınlara ulaşmak için daha önce donörlük yapan kişilerin arkadaş çevresinden yararlanıldığına ilişkin anlatımlar da yer aldı.Hacer T., kendisini başka bir adayla tanıştıran kişiye 100 euro verdiğini öne sürdü. Ayrıca belirli bir kadının işlemlerini takip etmesi karşılığında 100 ila 150 euro aldığını iddia etti.Ancak dosyaya yansıyan anlatımlarda ücret konusunda çelişkiler bulunduğu belirtildi. Hacer T.’nin bir ifadesinde bir kadının işlemlerini takip etmek için para aldığını söylemesine karşın başka bir anlatımında herhangi bir ücret almadığını ifade ettiği aktarıldı.Bu farklı anlatımlar, soruşturma kapsamında şüphelinin rolünün ve para ilişkilerinin ayrıntılı biçimde incelenmesine neden olan unsurlar arasında yer aldı.

Mesajlarda yumurta sayısı üzerinden ücret pazarlığı

Soruşturma dosyasına giren mesajlaşmalar, iddia edilen sistemin işleyişine ilişkin yeni ayrıntıları gündeme getirdi. Hacer T.’nin yazışmalarında yumurta sayıları ve bunlara karşılık ödenen ücretler üzerinden değerlendirmeler yaptığı görüldü.Dosyaya yansıyan bir mesajında şüphelinin, “90 m2 çıkaran kızım var benim. Herkes hakkı neyse onu alıyor” ifadelerini kullandığı aktarıldı.Aynı konuşma dizisinde 58 m2 için 1.400 euro, 50 m2 için ise 1.250 euro ödendiğine ilişkin ifadelerin bulunduğu belirtildi. Mesajların devamında, daha yüksek ücret isteyen bir donöre diğer kadınların elde ettiği hücre sayıları ve aldıkları ödemeler örnek gösterilerek yanıt verildiği öne sürüldü.Bu yazışmalar, soruşturma kapsamında üreme hücrelerinin miktarı ile ödemeler arasında nasıl bir ilişki kurulduğunun incelenmesine yol açtı.

Mesajlardaki “m2” ifadesi ne anlama geliyor?

Dosyada yer alan mesajlarda kullanılan “m2” ifadesinin, yumurtaların olgunluk aşamasına ilişkin bir sayımı ifade ettiği değerlendiriliyor. Tıbbi terminolojide MII, olgunlaşmış oosit aşamasını tanımlamak için kullanılıyor.Hacer T.’nin başka bir mesajında 77 yumurtadan, toplanan 42 oositten ve henüz kesinleşmeyen MII sayısından ayrı ayrı söz ettiği belirtildi. Bu durum, söz konusu sayıların aynı ölçümü ifade etmediğini gösteriyor.Yumurta toplama işlemlerinde elde edilen toplam yumurta sayısı ile olgunlaşmış yumurta sayısı birbirinden farklı olabilir. Bu nedenle mesajlarda geçen rakamların doğrudan aynı kategoriye aitmiş gibi değerlendirilmemesi gerekiyor.

Aynı donörden doğan çocuklar açısından genetik risk

Soruşturmanın gündeme getirdiği konulardan biri de aynı donörden elde edilen yumurtaların farklı ailelerde kullanılmasıyla ortaya çıkabilecek genetik ve kayıt sorunları oldu.Aynı donörün yumurtaları farklı erkeklerin spermleriyle döllendiğinde dünyaya gelen çocuklar, biyolojik açıdan anne tarafından kardeş olabilir. Ancak farklı ülkelerdeki kliniklerde gerçekleştirilen işlemlerin kayıtları birbirine bağlanamazsa bu çocukların genetik yakınlıklarından haberdar olmadan büyümesi mümkün olabilir.İlerleyen yıllarda birbirlerinin genetik geçmişini bilmeyen kişilerin ilişki kurması veya evlenmesi ihtimali de bu kapsamda tartışılan riskler arasında bulunuyor. Ayrıca genetik köken bilgilerinin eksik olması, kişilerin aile sağlık geçmişine ulaşmasını ve olası genetik hastalık risklerini değerlendirmesini zorlaştırabilir.Bununla birlikte, soruşturma dosyasına yansıyan bilgilerde bu kapsamda gerçekleşmiş bir kardeş evliliğine ya da aynı donörden dünyaya gelen çocukların toplam sayısına ilişkin doğrulanmış bir veri bulunmuyor. Dolayısıyla söz konusu riskler, gerçekleştiği kanıtlanmış olaylar olarak değil, kayıt ve izlenebilirlik sorunlarının yol açabileceği ihtimaller olarak değerlendiriliyor.

Tekrarlanan yumurta toplama işlemleri sağlık riski taşıyor

Yumurtalıkların ilaçlarla uyarılması ve yumurtaların toplanması, tıbbi takip gerektiren işlemler arasında yer alıyor. Bu süreçlerde yumurtalıkların aşırı uyarılması sendromu, kanama, enfeksiyon ve yumurtalığın kendi etrafında dönmesi gibi komplikasyonlar ortaya çıkabiliyor.Soruşturma dosyasına yansıyan anlatımlarda bazı donörlerin yüksek hücre sayıları ve ücretler üzerinden pazarlık yaptığı öne sürülürken, tekrarlanan işlemlerin sağlık takibi açısından önemi de gündeme geldi.Bununla birlikte, dosyada yer alan belirli bir donörün ağrı veya şişlik yaşadığına ilişkin anlatımların bulunması, tek başına belirli bir komplikasyon tanısı konulduğu anlamına gelmiyor.Amerikan Üreme Tıbbı Derneği (ASRM), yumurta donörlerinde tekrarlanan uyarım ve yumurta toplama işlemlerine ilişkin risklerin azaltılması amacıyla donör başına toplam altı döngü sınırı öneriyor. Bu sınır, her yıl altı işlem yapılması anlamına gelmiyor; kişinin yaşamı boyunca gerçekleştirdiği toplam döngü sayısını esas alıyor.Yumurta donörlerinin uzun dönem sağlık sonuçlarına ilişkin verilerin sınırlı olması da düzenli tıbbi takip ve işlem kayıtlarının önemini artırıyor.

Soruşturma çok yönlü sürüyor

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada; şüphelilerin yurt dışı seyahatleri, para transferleri, mesajlaşmaları ve donörlük faaliyetleri arasındaki bağlantılar inceleniyor.Etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmak istediğini belirten Hacer T.’nin ifadesi, örgütün çalışma biçimine ve adayların nasıl bulunduğuna ilişkin iddiaları gündeme taşırken, şüphelinin suçlamaların bir bölümünü reddetmesi ve ifadelerindeki çelişkiler de dosyadaki değerlendirmeler açısından önem taşıyor.Soruşturma kapsamında yer alan iddiaların yargı sürecinde değerlendirileceği, şüphelilerin hukuki durumlarının ise yetkili makamların incelemesi sonucunda netleşeceği belirtiliyor.